تبریزبیدار
چهارشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۰ ۱۶:۲۴:۴۲ شناسه خبر : ۱۰۸۲۵۰۹

در گفتگو با مداح پیشکسوت تبریزی مطرح شد؛

جابری: هم تعطیلی هیئات خسارت است هم مراعات نکردن سلامتی مردم

حاج محمدتقی جابری می‌گوید:هیئت ها اگر تعطیل شوند خسارت های آن جبران ناپذیر خواهد بود. قطعا در هیئت ها و مساجد شیوه نامه های بهداشتی را رعایت کرده و خواهیم کرد.

سرویس فرهنگی تبریزبیداردهه اول محرم را بی شک می توان تجلی شعایر دینی در مکتب سیدالشهدا(ع) دانست. با توجه به چالش های کرونایی، اغلب هیئات عزاداری نیز سعی داشتند با مراعات سلامتی جامعه، به اقامه عزای حسینی بپردازند.

گفتگوی تبریز بیدار با مداح پیشکسوت تبریزی، حاج محمد تقی جابری همین موضوع را بررسی کرده است. مشروح این گفتگوی شیرین بشرح ذیل است:


هم تعطیلی هیئات خسارت است هم مراعات نکردن سلامتی مردم

تبریزبیدار: مهمترین چالش ها و فرصت موجود برای هیئات ها در ایام کرونا چیست؟

جابری: در ایامی که کرونایی که دنیا را فراگیر کرده، باید تمام کارهایمان با اسلوب صحیح باشد تا خسارت ها به حداقل خود یا صفر برسد. هیئت ها تعطیل شدنی نیستند چون اگر تعطیل شوند خسارت های آن قطعا جبران ناپذیر خواهد بود. قطعا در هیئت ها و مساجد شیوه نامه های بهداشتی را رعایت کرده و خواهیم کرد. ما در روزهایی که شیوع کرونا به اوج خودش رسیده بود، هیئت را مجازی برگزار کردیم تا تعطیل نشود و مردم بتوانند از طریق فضای مجازی استفاده کنند. همچنین هر گاه که وضعیت قرمز بوده هیئت را در فضای باز و در صحن حسینیه برگزار کرده ایم.

کسانی که با تشکیلات اهل بیت(ع) رابطه ای ندارند و فرهنگ و آرمان اهل بیت(ع) را درک نکرده اند همیشه دنبال فرصت هستند تا زهر خود را بریزند. کرونا نیز فرصتی برای آنهاست تا در فضای مجازی حمله های زهرآگین خود را ترتیب دهند.

Image title

تبریزبیدار: با توجه به وضعیت قرمز کرونا، چه کنیم هم عزای امام حسین(ع) اقامه شود هم سلامتی مردم آسیب نبیند؟

جابری: حضرات معصومین در رابطه با مراسمات اهل بیت(ع) به خصوص مراسمات سیدالشهدا(ع) به ویژه در ایام محرم راه و رسم نشان داده اند. در هر حال و در هر شرایط باید مجلس امام حسین(ع) را احیا کنیم منتها این مجالس باید همراه با مراعات پروتکل های بهداشتی باشد. وضعیت فرهنگی جامعه به خاطر تهاجمات فرهنگی گوناگون به خصوص در فضای مجازی خوب نیست و اگر این مراسمات تعطیل شوند جوانان از دست می روند.


گم کردن اصالت عزاداری تبریزی با تقلید غلط از مداحان فارسی زبان 

تبریزبیدار: به نظرتان چه آسیب هایی هیات ها و جامعه مداحی را تهدید می کند؟


جابری: یکی از این آسیب ها ورود سبک ها و آهنگ‌های مبتذل به این عرصه می‌باشد. اینها آسیب های مخربی است و ضربه مهلکی بر تشکیلات سیدالشهدا(ع) وارد می‌کند. باید هم نوآوری داشته باشیم و از سبک های جدید استفاده کنیم و هم سنت های قدیم را اجرا کرده و آنها را به نسل جدید منتقل کنیم.

برخی هیئات در تبریز از ابتدا تا انتهای جلسه از جلسات فارسی زبانان تقلید می‌کنند، چرا ماباید اصالت خود را گم کنیم؟ تبریزی که قدمت و سرمایه و حرفی برای گفتن دارد، تبریزی که برای فارسی زبانان الگو شده است.


سبک شور چگونه به سینه زنی ترکی وارد شد؟

حاج منصور ارضی توانسته اند سبک عزاداری آذربایجان را به فارسی زبانان منتقل کند. از جمله این تغییر، تغییر شیوه گریه کردن به گریه کردن های های های و انتقال سینه زنی شور به فارسی زبانان بود.

در تبریز نیز این سبک سینه زنی وجود نداشت و اوایل در سه سبک سینه زنی عرب و عجم و زنجیرزنی مداحی می شد. مرحوم ناظم آقا سبک سینه زنی شور را از مقتل وارد سبک آذربایجان کرد. مرحوم ناظم آقا شاعر بودند و در سبک سینه زنی اعراب شعر سراییده بود و در هیئت خود در تبریز خوانده بود.

برای مثال شعر:

شیعه گلین آغلباخ حضرت زهرایه بیز

چنگ ویراخ دامن عصمت کبرایه بیز

هر نه خیال ایلسن اصلی بو مطلب ده دی

کرب و بلا غم لری حضرت زینب ده دی

یا شعر:

امان ابن زیادین مجلسینن الینده خیزرانی اوینادان گون

یا شعر:

من زینبم من زینبم

من شمره معجر ورمرم

گل باجی گل دایانما

میداندا قان توکوللر

عباسیکی ییخبلار

میداندا قان توکوللر


همگی اشعار عربی هستند که ناظم آقا به ترکی تبدیل کرده بوده و در هیئت خود آن ها را می‌خوانده است. بعدا اشخاص نزدیک به ناظم آقا آن سبک را به هیئات خود انتقال دادند. بعدها ترک زبان ها سینه زنی شور را در 28 صفر در مشهد مداحی کردند و فارس زبان ها از آنجا این سبک زنی شور را به سبک سینه زنی خود منتقل کردند.

نتیجه اینکه اینها از تبریز الگو برداشته و گریه و سینه زنی و عزاداری را از آذربایجان یاد گرفته اند و ما با وجود این سرمایه ها سنت های خویش را فراموش کرده و از سیر تا پیاز از آنها تقلید می‌کنیم.



بی توجهی پیشکسوتان به جوانان، باعث کمرنگ شدن سنت های قدیمی شده

تبریزبیدار: چرا سنت های قدیمی در فرهنگ عزاداری کمرنگ شده است؟

جابری:
بنده تنها آسیبی که به خصوص در مداحان جوان میبینم اینست که آن مداحان به خاطر این به دنبال تقلید می‌روند که برخی پیشکسوتان ما به این جوانان توجهی نکرده اند. این جوانان در هیئات این پیشکسوتان به عنوان مستمع و نه مداح حضور دارند. پیشکسوتان باید آن مداح جوان را به مداحی در آن هیئت دعوت کرده و به او بال و پر بدهند و به او راه و روش مداحی بیاموزند. 

وقتی جوان می‌بیند که به او میدان داده نمی شود و از طرفی هم دلش می‌خواهد در هیئتی که چند نفر دور هم تشکیل داده‌اند مداحی کند، در اینصورت بالاجبار دنبال برنامه های تقلیدی و آهنگ ها و شیوه ها وسبک های وارداتی می‌رود. نتیجه آن، این می‌شود که در برخی هیئات خبری از سنت هایمان نیست.

همچنین جوانان نیز باید به خدمت پیشکسوتان برسند. این کار زحمت می‌خواهد. مرحوم حاج فیروز زیرک کارمی‌فرمودند که برای یک نوحه دو هفته دنبال یک مداح دویدم تا نوحه را از او بگیرم. حاج فیروز که حاج فیروز شد و این عظمت را پیدا کرده، در سایه زحماتش بود. جوان نیز باید زحمت بکشد و فورا قهر نکند که فلان پیشکسوت در هیئت به من توجهی نکرد. 

اکثر هیئات غالبا بصورت هفتگی از افرادی تشکیل می‌شوند که سنشان پنجاه سال به بالاست. این هیئت ها جوان پروری ‌نمی‌کنند. حتی برخی هیئت ها منقرض می‌شوند.

هیئت هایی وجود دارد که بیست سال قبل پرشور بودند ولی الان شور آنها کم تر شده و بسیار افت کرده چون دست اندرکاران جوان پروری نکرده اند و در نتیجه جوان ها به آن هیئات جذب نشده اند. همچنین باید ژست های کذایی مانند رئیس هیئت بودن و… را ترک کنند. جوان نیز به این مساله حساس است.

از جمله هیئت هایی که باید نود درصد آن بیشتر از پنجاه سال سن داشتند ولی الان اینطور نیست و غالبا جوان هستند هیئت قاسمیه(ع) تبریز است. 



تبریزبیدار: وظیفه اجتماعی هیئات برابر مشکلات اقتصادی و فرهنگی جامعه چیست؟

جابری: الحمدلله هیئت ها در تمام صحنه هایی که نیاز بوده در میدان هستند، علی الخصوص در بحران کرونا با عناوین مختلف پای کار آمده اند. مقتدای یک فرد هیئتی باید امیرالمومنین(ع) باشد و بحمدالله اینطور هم بوده است.


گفتگو از امیررضا فرامرز


انتهای پیام/